24.07.2026
Odzież uciskowa działa na zasadzie stopniowanego ucisku – największego w okolicy kostki i stopniowo malejącego ku górze kończyny. Taki rozkład wspiera powrót żylny, ułatwia odpływ limfy oraz pomaga zmniejszać obrzęki i uczucie ciężkości nóg. Warunkiem skuteczności jest jednak odpowiednie dopasowanie wyrobu do rzeczywistych wymiarów kończyny.
Kluczowe znaczenie ma zależność między rozmiarem, klasą ucisku (mmHg) a realnym działaniem produktu. Nawet najlepszy wyrób nie zadziała prawidłowo, jeśli zostanie źle dobrany – zbyt luźny nie zapewni odpowiedniej kompresji, a zbyt ciasny może powodować dyskomfort i zaburzać krążenie. Dlatego podstawą skutecznej kompresjoterapii jest dokładny pomiar i właściwy dobór rozmiaru.
Najlepszym momentem na wykonanie pomiarów jest poranek, zaraz po odpoczynku, kiedy kończyny są najmniej obrzęknięte. Dzięki temu uzyskane obwody są najbardziej wiarygodne i pozwalają dobrać rozmiar, który będzie działał prawidłowo przez cały dzień.
W ciągu dnia, pod wpływem aktywności, długiego siedzenia lub stania, dochodzi do gromadzenia się płynów w tkankach, co powoduje stopniowe zwiększanie obwodów nóg. Pomiar wykonany wieczorem może więc prowadzić do zawyżenia rozmiaru, a w efekcie do obniżenia skuteczności kompresji.
Warto pamiętać, że pomiary należy powtarzać w sytuacjach, które mogą wpływać na kształt i obwód kończyn, takich jak:
zmiana stanu zdrowia,
ciąża,
okres po zabiegach chirurgicznych,
zauważalna zmiana lub nasilenie obrzęków.
Regularna kontrola wymiarów pozwala utrzymać prawidłowe dopasowanie i skuteczność terapii.
Aby pomiar był dokładny, powinien być wykonany w odpowiednich warunkach. Najlepiej stanąć w pozycji wyprostowanej, z równomiernie rozłożonym ciężarem ciała i mierzyć bezpośrednio na skórze. Do tego celu używa się miękkiej miarki krawieckiej, która dobrze przylega do kończyny, ale jej nie uciska.
Dla zachowania precyzji warto pamiętać o kilku zasadach:
miarka powinna przylegać ściśle, ale bez ściskania skóry,
pomiary dobrze jest wykonać więcej niż raz, aby upewnić się co do wyniku,
najlepiej zmierzyć obie kończyny, ponieważ mogą się różnić obwodem.
W praktyce pomocna bywa druga osoba, szczególnie przy pomiarze długości lub trudno dostępnych miejsc. Dobrym nawykiem jest także zapisywanie wyników oraz unikanie pomiarów bezpośrednio po wysiłku fizycznym lub gorącej kąpieli, które mogą chwilowo zmieniać obwody kończyn.
Podstawą prawidłowego dopasowania odzieży uciskowej są dokładne pomiary obwodów w kluczowych miejscach kończyny. Najważniejsze z nich to:
obwód kostki – w najwęższym miejscu,
obwód łydki – w najszerszym punkcie,
obwód pod kolanem,
obwód uda – około 5cm pod pośladkiem; w przypadku pończoch i rajstop.
Oprócz obwodów istotne są również pomiary długości, które pozwalają dobrać odpowiednią wysokość wyrobu:
od podłoża do 2cm pod kolanem,
do 5cm pod pośladkiem
Zakres wymaganych pomiarów różni się w zależności od typu odzieży – inne będą potrzebne przy podkolanówkach, a inne przy pończochach czy rajstopach. Kompletność i dokładność tych danych ma kluczowe znaczenie, ponieważ to na ich podstawie kształtowany jest prawidłowy, stopniowany rozkład ucisku na całej długości kończyny.
Dobór odzieży uciskowej nie powinien opierać się na standardowej rozmiarówce typu S, M czy L. W przypadku wyrobów kompresyjnych kluczowe znaczenie mają konkretne wartości pomiarów, z których najważniejszy jest obwód w najwęższym miejscu nad kostką – to w tym miejscu generowany jest najwyższy ucisk.
Podczas korzystania z tabeli rozmiarów należy sprawdzić, czy wszystkie uzyskane wymiary mieszczą się w jednym zakresie. Jeśli wyniki znajdują się na granicy dwóch rozmiarów, warto wybrać ten, który zapewni najbardziej równomierne dopasowanie na całej długości kończyny.
Istotna jest również długość wyrobu. Odpowiednio dobrana zapobiega rolowaniu się materiału i zapewnia prawidłowe rozmieszczenie ucisku zgodnie z jego stopniowaniem. W sytuacjach, gdy budowa kończyny jest niestandardowa lub występują duże różnice między obwodami, warto rozważyć wyrób wykonywany na miarę, który pozwala na precyzyjne dopasowanie.
Klasa ucisku określa siłę nacisku, jaką wyrób wywiera na kończynę i wyrażana jest w milimetrach słupa rtęci (mmHg). To jeden z kluczowych parametrów kompresjoterapii, który zawsze powinien być dopasowany nie tylko do pomiarów, ale także do wskazań zdrowotnych.
Najczęściej wyróżnia się:
klasę I – stosowaną profilaktycznie i przy łagodnych dolegliwościach,
klasę II – wykorzystywaną w leczeniu problemów żylnych,
wyższe klasy – przeznaczone do bardziej zaawansowanych przypadków i terapii specjalistycznej.
Warto pamiętać, że rozmiar i klasa ucisku to dwa różne elementy – prawidłowy rozmiar nie gwarantuje skuteczności, jeśli poziom kompresji jest źle dobrany. Zbyt niski ucisk może nie przynieść efektów terapeutycznych, natomiast zbyt wysoki często powoduje dyskomfort i utrudnia regularne noszenie.
Dlatego dobór klasy ucisku powinien być oparty nie tylko na pomiarach, ale także na ocenie stanu zdrowia – w wielu przypadkach warto skonsultować go ze specjalistą.
W kompresjoterapii istotny jest nie tylko stopień ucisku, ale również właściwy dobór rodzaju wyrobu. Długość i typ produktu powinny odpowiadać lokalizacji problemu – podkolanówki stosuje się przy dolegliwościach w obrębie podudzia, natomiast pończochy lub rajstopy wybiera się wtedy, gdy konieczne jest objęcie kompresją większego obszaru kończyny. Poszczególne formy wyrobów różnią się także zastosowaniem – od codziennego wsparcia krążenia po rozwiązania przeznaczone do bardziej zaawansowanej terapii.
W ofercie JOBST dostępne są produkty dopasowane do różnych potrzeb:
wyroby do codziennego stosowania, takie jak JOBST® UltraSheer czy JOBST® Opaque – zapewniają komfortową, stopniowaną kompresję przy chorobach żylnych,
produkty do aktywności i podróży, np. JOBST® Travel i JOBST® Sport – wspierają krążenie podczas ruchu lub długotrwałego siedzenia,
produkty dla szczególnych potrzeb, np. JOBST® Maternity dla kobiet w ciąży
Dobór odpowiedniego wyrobu powinien uwzględniać zarówno wskazania medyczne, jak i komfort codziennego użytkowania. Właściwie dopasowany produkt zwiększa skuteczność terapii i ułatwia jej regularne stosowanie.
Prawidłowo dobrana odzież uciskowa powinna przylegać do kończyny równomiernie na całej długości, bez tworzenia fałd czy luzów. Materiał nie powinien się przesuwać ani rolować podczas chodzenia czy siedzenia, a odczuwany ucisk powinien być wyraźny, ale jednocześnie komfortowy i niebolesny.
O nieprawidłowym dopasowaniu mogą świadczyć takie objawy jak zsuwanie się wyrobu, rolowanie materiału, miejscowy ucisk czy uczucie mrowienia i drętwienia. W takich przypadkach warto ponownie zweryfikować pomiary i dopasowanie, ponieważ niewłaściwy rozmiar może ograniczać skuteczność kompresji i obniżać komfort noszenia.
Dobór odzieży uciskowej nie jest jednorazowym procesem. W trakcie terapii obwody kończyn mogą się zmieniać – szczególnie w wyniku redukcji obrzęków lub zmian masy ciała. W takiej sytuacji wcześniej dopasowany wyrób może przestać zapewniać odpowiedni poziom ucisku i wymagać ponownej weryfikacji.
Na potrzebę wykonania nowych pomiarów mogą wskazywać takie sygnały jak luzowanie się produktu, marszczenie materiału czy zauważalny spadek skuteczności kompresji. Regularna kontrola wymiarów – np. co kilka miesięcy lub przy wyraźnej zmianie obwodów – pozwala utrzymać prawidłowe dopasowanie i ciągłość efektu terapeutycznego.
Świadome podejście do pomiaru i dopasowania odzieży uciskowej to jeden z najważniejszych elementów skutecznej kompresjoterapii – decyduje nie tylko o komforcie noszenia, ale przede wszystkim o realnych efektach terapii.
